Readability and Content Quality of Turkish Websites Providing Information on Oral Cancers: Methodological Study
Taha Zirek, Melek Taşsöker · Turkiye Klinikleri Journal of Dental Sciences · 2024
Amaç: Okunabilirlik ve kalite kavramları, bir metnin okunma kolaylığı ve sunduğu bilgilerin güvenirliliğini ifade etmekte kullanılır. Ağız kanserleri dünya çapında görülme sıklığı hızla artan hastalıklardan biridir. Bu çalışmanın amacı, ağız kanserleri ile ilgili bilgi sunan Türkçe internet sitelerinin okunabilirlik ve içerik kalitesi açısından değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Google arama motorunda ''ağız kanseri'' anahtar kelimesi kullanılarak yapılan arama sonucunda ilk 17 internet sayfasındaki toplam 170 internet sitesi tarandı. İçerik bakımından tekrarlanan internet siteleri, akademik yayınlar, çerez politikası yürüten internet siteleri ile resim, video ve reklam içerikli internet siteleri çalışma dışı bırakıldığında elde kalan 94 internet sitesi kaynağına göre sınıflandırıldı ve Ateşman okunabilirlik analizi, ''Quality Criteria for Consumer Health Informatin (DISCERN)'' ve Amerikan Tabipler Birliği Dergisi [Journal of the American Medical Association (JAMA)] kalite indeksleri ile 2 gözlemci tarafından değerlendirildi. Bulgular: Doksan dört internet sitesi kaynağına göre incelendiğinde; %37,2 (n=35) ile özel sağlık kurumları en yüksek, diş hekimi sayfaları %17 ile ikinci sıklıktaydı (n=16). İncelenen internet sitelerinin Ateşman Okunabilirlik İndeksi ortalama 61,57±8,08 (43,90-78,60), DISCERN puanı ortalama 48,12±11,26 (29-72), JAMA indeks puanı ortalama 1,68±1,08 (0-4) olarak hesaplandı. Diş hekimlerine ait içeriklerin ortalama JAMA skoru 1,31±0,79 olup düşük seviyededir. Sonuç: Bu çalışmaya göre, ağız kanseri ile ilgili bilgi sunan internet sitesi içeriklerinin okunabilirlik düzeyi orta zorluktadır. İçerikler DISCERN puanına göre orta, JAMA indeksine göre ise düşük kalitededir. Okunabilirlik bakımından zorluk düzeyi ''düşük'' olan hasta bilgilendirme metinlerinin hazırlanması ile içeriklerin daha kolay anlaşılması sağlanabilir. Diş hekimlerinin içerik kalitesine dikkat etmesi toplumun daha doğru bilgilendirilmesine katkı sağlayacaktır.