Hyman Minsky – Yesterday and Today
Leszek Kąsek, Marek Lubiński · Contemporary Economics · 2010
StreszczenieArtykuł przypomina koncepcję niestabilności finansowej Hymana Minsky'ego.Objaśnianie przyczyn i przebiegu perturbacji na rynkach finansowych nabrało szczególnego znaczenia w kontekście załamania rynku kredytów hipotecznych w USA, które rozprzestrzeniło się na inne kraje i dziedziny gospodarki, a później przyczyniło się do największego kryzysu w gospodarce światowej od lat 30.XX wieku.Podstawą rozważań jest charakterystyka spojrzenia Minsky'ego na gospodarkę, którą poprzedza krótka informacja o jego rozwoju naukowym.Artykuł koncentruje się na koncepcji niestabilności finansowej oraz jej znaczeniu dla tłumaczenia fluktuacji koniunkturalnych.Jeszcze w latach 70.XX wieku poglądy Minsky'ego kontrastowały z ekonomią głównego nurtu, która przypisywała niewielką rolę finansom i ich wpływu na decyzje w gospodarce realnej.Minsky widział bardziej istotną rolę rządu i banku centralnego w utrzymaniu stabilności finansowej.W wielu krajach reakcja władz na ostatni kryzys była zgodna z rekomendacjami Minsky'ego.Sądzimy, że interwencje te uchroniły gospodarkę światową od załamania o charakterze systemowym. WprowadzenieCelem artykułu jest przypomnienie, wyrastającej ze sposobu widzenia gospodarki, koncepcji niestabilności finansowej Hymana Minsky'ego.Objaśnianie przyczyn i przebiegu perturbacji na rynkach finansowych od dawna jest przedmiotem zainteresowania teorii ekonomii.Zagadnienie to ponownie nabrało znaczenia w kontekście załama-nr 1/2010(13) Współczesna e k o n o m i a * Dr, ekonomista, Biuro Banku Światowego w Warszawie.** Prof. zw.dr hab., Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.nia na rynku kredytów hipotecznych w USA, które następnie rozprzestrzeniło się na inne kraje i dziedziny gospodarki, a później przyczyniło się do największego kryzysu w gospodarce światowej od lat 30.XX wieku.Jednym z interpretatorów źródeł załamań finansowych był H. Minsky.Podstawą rozważań jest charakterystyka spojrzenia Minsky'ego na gospodarkę, którą poprzedza krótka informacja o jego rozwoju naukowym.Następnie omówiono wynikającą z tej wizji koncepcję niestabilności finansowej oraz jej znaczenie dla tłumaczenia fluktuacji koniunkturalnych.Tekst zamyka refleksja na temat przydatności koncepcji Minsky'ego do interpretacji załamania na rynku kredytów hipotecznych w Stanach Zjednoczonych w 2007 r. oraz źródeł globalnego kryzysu finansowego i gospodarczego. Dziedzictwo intelektualneUrodzony w 1919 r. w Chicago H.Minsky studiował początkowo w tym mieście, gdzie uzyskał bakalaureat z matematyki.O jego zainteresowaniu ekonomią zadecydował kontakt z prominentnymi pracownikami wydziału ekonomii, do których należeli O. Lange, P. Douglas, J. Wiener, F. Knight czy H. Simons.Środowisko, w którym znajdował się Minsky, jak również jego przyjaźń G. Meyerem czy A. Lernerem przesądziły, że po zakończeniu służby wojskowej, którą odbywał w armii amerykańskiej w Nowym Jorku, Wielkiej Brytanii i Niemczech, kontynuował edukację z zakresu ekonomii na Uniwersytecie Harvarda.Tam też ukończył studia magisterskie.Prace doktorską zaczął pisać pod kierunkiem J. Schumpetera, a nie jak można było się spodziewać, A. Hansena, któremu asystował przy prowadzeniu wykładów z pieniądza i bankowości.Tematyką jego rozprawy doktorskiej, którą z powodu śmierci promotora ukończył pod kierunkiem W. Leontiewa były relacje zachodzące między strukturą rynku, systemem bankowym, determinantami agregatowego popytu i przebiegiem cyklu koniunkturalnego.Mimo powiązań z uniwersytetem Harvarda zawsze chętnie powracał do Chicago, gdzie podtrzymywał kontakty naukowe i towarzyskie z C. Christem, L. Hurwiczem i innymi.Na uniwersytecie Harvarda nie odpowiadała mu przede wszystkim zaproponowana przez Hansena interpretacja dorobku Keynesa.Minsky odrzucał lansowane przez Hansena, jego zdaniem, zbyt wąskie i mechanistyczne traktowanie antycyklicznej polityki fiskalnej, zignorowanie znaczenia przewidywań, a także roli, jaką w rozwiniętym systemie kapitalistycznym pełni pieniądz i system finansowy.Zakwestionowanie opinii, że funkcjonowanie mechanizmu rynkowego może zostać istotnie zmodyfikowane poprzez oddziaływanie na popyt globalny, odegrało istotna rolę w dalszych jego pracach.Karierę akademicka rozpoczął Minsky na uniwersytecie Browna.W 1957 r.